Медициналық реабилитация — бұл ағзаның бұзылған функцияларын қалпына келтіруге, сақтауға және компенсациялауға, мүгедектіктің алдын алуға және пациенттердің әлеуметтік бейімделуін қамтамасыз етуге бағытталған медициналық іс-шаралар жүйесі.

Миссия

Халыққа жоғалған функцияларды қалпына келтіруге, пациенттердің өмір сүру сапасын арттыруға және мүгедектік деңгейін төмендетуге бағытталған қолжетімді, сапалы әрі кешенді медициналық реабилитациялық көмек көрсету.

Көрініс (Vision)

Ересектер мен балалардың денсаулығын қалпына келтірудің үздіксіз процесін қамтамасыз ететін, медициналық реабилитацияның халықаралық стандарттары мен озық медициналық технологияларын енгізетін аймақтық деңгейдегі заманауи мамандандырылған реабилитациялық орталыққа айналу.

Мақсаты

Аурулардан, жарақаттардан және хирургиялық операциялардан кейінгі пациенттерге кешенді көпсалалы тәсіл арқылы тиімді медициналық реабилитацияны қамтамасыз ету.

Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығы қызметінің міндеттері:

— Ересектер мен балаларға кешенді медициналық реабилитацияны ұйымдастыру
— Қозғалыс, функционалдық және психоэмоционалдық бұзылыстарды қалпына келтіру
— Аурулардан кейінгі мүгедектік пен асқынулар деңгейін төмендету
— Ауыл тұрғындары үшін реабилитациялық қызметтердің қолжетімділігін арттыру
— Физиотерапия, емдік дене шынықтыру (ЕДШ), механотерапия және гидротерапияның заманауи әдістерін енгізу
— Медициналық қызметкерлердің біліктілігін арттыру
— Емдеу мен реабилитацияның сабақтастығын қамтамасыз ету
— Пациенттердің өмір сапасын жақсарту

Жамбыл облысындағы реабилитациялық қызметтің даму тарихы

Жамбыл облысындағы медициналық реабилитацияның дамуы біркелкі болмаған және қазіргі уақытқа дейін халықтың нақты қажеттіліктерімен салыстырғанда жеткілікті деңгейде дамымаған. Кеңес дәуірінде реабилитация негізінен санаторий-курорттық емдеу түрінде жүргізілді. Облыс тұрғындары, соның ішінде Тараз қаласының тұрғындары, аурулар мен жарақаттардан кейін қалпына келу үшін Қазақстанның басқа өңірлеріндегі курорттық аймақтарға жіберілді. Медициналық мекемелерде емдік дене шынықтыру және физиотерапия кабинеттері жұмыс істегенімен, клиникалық реабилитация дербес медициналық бағыт ретінде іс жүзінде болмады. Негізгі назар жүйелі түрде жоғалған функцияларды қалпына келтіруге емес, жалпы сауықтыру шараларына аударылды.

1990-жылдары КСРО ыдырағаннан кейін өңірдегі реабилитациялық көмек айтарлықтай әлсіреді. Денсаулық сақтау саласын қаржыландырудың күрт қысқаруы, материалдық-техникалық базаның тозуы, санаторий-курорттық мекемелердің жабылуы немесе қайта бейімделуі бұрынғы қалпына келтіру жүйесінің іс жүзінде жойылуына алып келді. Реабилитация стационарлар мен емханалардағы физиотерапиялық процедуралардың шектеулі тізімімен ғана шектелді, заманауи әдістер енгізілмеді және білікті кадрлардың айтарлықтай тапшылығы байқалды.

2000-жылдардың басынан бастап денсаулық сақтау жүйесін реформалау аясында медициналық реабилитацияны қайта жандандыру бағытында шаралар қолға алынды. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің қатысуымен клиникалық хаттамалар енгізілді, жекелеген реабилитациялық бөлімшелер ашылды және қалпына келтіру медицинасы саласында мамандар даярлау басталды. Алайда бұл даму баяу әрі жүйесіз сипатта болып, толыққанды өңірлік реабилитациялық көмек жүйесінің қалыптасуына жеткіліксіз болды.

Соңғы жылдары Жамбыл облысында ересектер мен балалардың денсаулығын қалпына келтіруге бағытталған әлеуметтік жобалар іске асырылып, бірқатар заманауи реабилитациялық орталықтар ашылды. Дегенмен жалпы алғанда реабилитациялық қызметтермен қамтамасыз ету деңгейі әлі де төмен және халықтың нақты қажеттіліктеріне толық сәйкес келмейді.

Ұйым туралы

Ұйым құрылымы, бөлімшелері

«Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығы» ШЖҚ КМК (бұдан әрі — Орталық) Жамбыл облысы әкімдігі денсаулық сақтау басқармасына қарасты ұйым болып табылады.

Орталық медициналық реабилитациялық көмек көрсететін медициналық ұйымдарға жатады. Орталықта 2020 жылғы 4 мамырда берілген №20006556 мемлекеттік лицензия бар.

Орталық 10,2 гектар аумақта орналасқан, типтік 3 қабатты ғимаратта қызмет етеді. Ғимараттардың жалпы ауданы 5,8 мың шаршы метрді құрайды. Орталық аумағында оның жұмысын қамтамасыз етуге арналған 11 шаруашылық нысаны орналасқан. Ғимараттың баланстық құны 1 015 672,0 мың теңгені құрайды.

Сумен жабдықтау және жылыту жүйесі автономды.

Басқару құрылымы

Орталықтың құрылтайшысы — Жамбыл облысының әкімдігі. Атқарушы орган ретінде Жамбыл облысы әкімдігі денсаулық сақтау басқармасы тағайындайтын басшы Бугибаев Т.Т. табылады.

Бақылаушы орган — Жамбыл облысы әкімдігі денсаулық сақтау басқармасы, сондай-ақ болашақта Байқау кеңесін құру жоспарлануда.

Орталық заңды тұлға болып табылады және дербес балансы, қолданыстағы заңнамаға сәйкес екінші деңгейлі банктерде шоттары, сондай-ақ бланкілері мен мөрі бар.

Ұйымның жұмыс тәжірибесі

Орталық 2016 жылдың басында Байзақ аудандық туберкулезге қарсы ауруханасы ретінде ашылды. Құрылысына 1 165 358,4 мың теңге жұмсалды.

2016 жылғы 5 қаңтарда медициналық мекеме 80 төсек орындық аудандық туберкулезге қарсы аурухана ретінде іске қосылды.

2016 жылдың қыркүйегінен 2019 жылдың қазанына дейін ересектерге арналған облыстық туберкулез санаторийі ретінде жұмыс істеді.

2019 жылдың қазан айынан 2020 жылдың наурызына дейін ересектерге арналған Жамбыл облыстық мамандандырылған фтизиопульмонологиялық санаторийі болып қайта бейімделді.

2020 жылдың наурыз айынан бастап бүгінгі күнге дейін Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығы ретінде жұмыс істейді.

Орталықтың негізгі міндеті — инсульт, инфаркт, нейрохирургиялық және кардиохирургиялық операциялардан кейін, жарақаттардан кейін, ортопедиялық операциялардан кейін, сондай-ақ пневмониямен ауырған, соның ішінде COVID-19 инфекциясынан кейінгі пациенттерге медициналық реабилитациялық қызмет көрсету.

COVID-19 пандемиясы кезінде (2020–2022 жылдары) аурудың өршу кезеңдерінде Орталық уақытша карантиндік және инфекциялық стационар ретінде жұмыс істеді.

Негізгі жетістіктер

Реабилитациялық қызметті кезең-кезеңімен дамыту және бар жүйелік мәселелерді шешу мақсатында Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығы облыс тұрғындарына медициналық реабилитацияның қолжетімділігі мен сапасын арттыруға бағытталған бірқатар ірі әлеуметтік маңызы бар жобаларды іске асырды.

Алғашқы маңызды бағыт — еңбекке қабілетті жастағы ауыл тұрғындары арасындағы мүгедектік деңгейін төмендетуге бағытталған ересектерге арналған жоба. Бұл жоба «Қазақстан халқына» қайырымдылық қорының қаржылық қолдауымен жүзеге асырылды.

Жоба аясында заманауи реабилитациялық жабдықтар сатып алынып, жарақат, инсульт, кардиохирургиялық, нейрохирургиялық және ортопедиялық операциялардан кейінгі пациенттерді қалпына келтіру мүмкіндіктері айтарлықтай кеңейтілді. Сонымен қатар орталық мамандары Еуропадағы жетекші клиникалардың бірі — Kauno klinikos (Литва) базасында оқытылып, медициналық реабилитацияның заманауи әдістері енгізілді.

Екінші маңызды жоба — мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мамандандырылған көмекті дамытуға бағытталған «Қамқорлық» балалар реабилитациялық жобасы. Жоба аясында жалпы ауданы шамамен 1500 шаршы метр ғимаратқа күрделі жөндеу жүргізіліп, заманауи реабилитациялық жабдықтар сатып алынды.

Бұл шаралар балаларға кешенді реабилитация жүргізуге және заманауи технологияларды қолдануға мүмкіндік берді.

Жоғарыда аталған жобаларды іске асыру нәтижесінде Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығының материалдық-техникалық базасы айтарлықтай нығайып, қызметкерлердің кәсіби біліктілігі артты және көрсетілетін реабилитациялық қызметтердің спектрі кеңейді.

Қазіргі уақытта орталықта жыл сайын орта есеппен 1500-ден астам ересек және бала медициналық реабилитация курсынан өтеді.

Осылайша, Жамбыл облысында реабилитациялық қызметтің жалпы жеткіліксіз дамуы жағдайында дәл осы мамандандырылған реабилитациялық орталықтың қызметі өңірдегі саланың жаңғыртылуына негізгі факторлардың бірі болды. Іске асырылған жобалар халықтың мүгедектік деңгейін төмендетуге, қалпына келтіру емінің қолжетімділігін арттыруға және медициналық реабилитацияның заманауи моделін қалыптастыруға елеулі үлес қосты.

Жамбыл облыстық мамандандырылған реабилитациялық орталығы әлеуметтік жобалар форматында жүзеге асырылып, облыстың ересек және балалар тұрғындарына медициналық реабилитация қызметін дамытуға бағытталған.

Алдыңғы жылдары орталық екі ірі әлеуметтік жобаны табысты іске асырды.
Бірінші жоба ересектерге арналған реабилитация бойынша «Қазақстан халқына» қорының қолдауымен жүзеге асырылды.

Жоба аясында:
— жергілікті бюджет есебінен 63 219 000 теңгеге реабилитациялық жабдықтар сатып алынды;
— қор тарапынан 224 027 739,96 теңгеге заманауи жабдықтар алынды;
— қызметкерлерді оқытуға 17 255 736 теңге бөлінді;
— орталық тарапынан іссапар шығындарына 2,5 млн теңге қаражат бөлінді.

Екінші жоба балалар реабилитациясына арналған «Қамқорлық» жобасы аясында іске асырылды.

Жоба шеңберінде:
— жергілікті бюджет есебінен шамамен 1500 шаршы метр ғимаратқа 260 092 898 теңгеге күрделі жөндеу жүргізілді;
— «Қамқорлық» жобасы тарапынан 280 млн теңгеге жабдықтар сатып алынып, қызметкерлер оқытылды.